Czym jest udar?

Udar mózgu to obumarcie części tego narządu wskutek zatrzymania dopływu krwi do mózgu. Zahamowanie lub ograniczenie przepływu krwi w tętnicy to tzw. udar niedokrwienny. Może być wynikiem miażdżycy lub zatoru. W chorobie miażdżycowej powstaje tzw. blaszka miażdżycowa, która odkłada się w świetle naczynia zmniejszając jego średnicę, aż do momentu całkowitego zamknięcia. Zator powstaje w momencie, gdy kawałek blaszki miażdżycowej, która oderwała się od ściany naczynia wędruje z krwią i zablokowuje mniejsze naczynie, hamując tym samym dopływ krwi do narządu, za którego ukrwienie odpowiada zatkane naczynie;  może powstawać w sercu lub w innym narządzie np. mózgu. Przyczyną udaru może być także uszkodzenie tętnic, przez które płynie krew. W jego wyniku dochodzi do wylewu krwi poza naczynie – mówimy wtedy o tzw. udarze krwotocznym. W miejscu gdzie krew wylewa się poza naczynie dochodzi do zniszczenia tkanek. Dodatkowo krew wylewając się do mózgu doprowadza do wzrostu ciśnienia w obrębie czaszki.

Na te objawy koniecznie zwróć uwagę!

W zależności od tego jaka część mózgu została uszkodzona, udar może dawać różne objawy. Do najczęstszych z nich należą:

  • osłabienie, odrętwienie mięśni twarzy1, zwykle po jednej stronie – jeśli z osobą jest dobry kontakt poproś, aby się uśmiechnęła, czy uśmiech jest niesymetryczny, koślawy?
  • trudności w mówieniu i połykaniu – jeśli osoba nagle zaczęła mówić bardzo niewyraźnie, ma duże trudności z poprawna wymową poproś o powtórzenie prostego zdania, czy wystąpił problem z jego powtórzeniem?
  • osłabienie siły mięśni, zwykle też po jednej ze stron, poproś o podniesienie rąk, czy ręce są na jednej wysokości? czy jedna ręka nie opada wyraźnie w dół?

Inne objawy udaru to zawroty i silny ból głowy, problemy z widzeniem (szczególnie ograniczenie zakresu pola widzenia), utrata równowagi lub problemy z koordynacją.2

W razie nagłego wystąpienia takich objawów koniecznie zadzwoń po pogotowie 112 lub 999. Nie zwlekaj, liczą się sekundy!

W razie wystąpienia takich objawów koniecznie zadzwoń po pogotowie 112 lub 999. Nie zwlekaj, liczą się sekundy!

Jak udzielić pierwszej pomocy?

  1. Najważniejszą rzeczą jaką trzeba zrobić jest jak najszybsze wezwanie karetki – zadzwoń pod numer 112 lub 999.
  2. Jeśli poszkodowany jest przytomny należy pomóc mu w ułożeniu go w komfortowej dla niego pozycji lub jeśli nie ma z nim kontaktu należy ułożyć go na boku układając dłoń pod głowę w pozycji tzw. bocznej ustalonej.
  3. Kontroluj oddech poszkodowanego. Jeśli przestanie oddychać rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową. Poszkodowany powinien być wtedy ułożony na plecach, na twardej powierzchni. Najpierw wykonaj dwa wydechy do ust zatykając nos poszkodowanego, a następnie 30 uciśnięć klatki piersiowej. Powtarzaj ten cykl do przyjazdu pogotowia ratunkowego.3

    Dodatkowe zalecenia od Twojego farmaceuty: [date]
  1. Nicol MB, Thrift AG. Knowledge of Risk Factors and Warning Signs of Stroke. Vascular Health and Risk Management. 2005;1(2):137-147. pełny tekst[]
  2. Nicol MB, Thrift AG. Knowledge of Risk Factors and Warning Signs of Stroke. Vascular Health and Risk Management. 2005;1(2):137-147.[]
  3. Ratowniczy.net: Jak rozpoznać udar mózgu? Szybka pierwsza pomoc jest niezbędna! pełny tekst [dostęp: 23.01.2018][]